Yapılandırılmış Disleksi Eğitim Programı

YAPILANDIRILMIŞ DİSLEKSİ EĞİTİM PROGRAMI / Y-DEP

Yapılandırılmış Disleksi Eğitim Programı (Y-DEP),öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklara özgü geliştirilmiş bir eğitim programıdır. Y-DEP kişiye özgü, bireyselleştirilmiş bir eğitim programını kapsar. Kendi içinde tutarlı bir değerlendirme, planlama ve uygulamayı barındırır.

Yapılandırılmış Disleksi Eğitim Programının Amacı: Öğrenme güçlüğü yaşayan bireylerin yetkin bir okuyucu, yazar ve bağımsız öğrenen bireyler olması, çocukların bilişsel ve akademik alanlarında kalıcı değişiklikler yapmasını hedeflemektedir.

Yapılandırılmış Disleksi Eğitim Programı İşleyişi:

1. Yapılandırılmış Disleksi Eğitsel Değerlendirme Envanteri / Y-DEDE
2. Y-DEP Modüler Eğitim
3. Y-DEP Uygulama Kitapları
4. Yapılandırılmış Disleksi Eğitsel Modül Değerlendirme Ölçeği / Y- DEMDÖ
5. Y-DEP Uygulama Materyalleri

1. Yapılandırılmış Disleksi Eğitsel Değerlendirme Envanteri / Y-DEDE

• 6-14 yaş özel öğrenme güçlüğü tanısına sahip olan bireylere Y-DEDE uygulayarak bilişsel performans ve akademik performans ölçeği (disleksi testi) ile gelişimlerini değerlendirir.

Bilişsel performans Ölçeği sekiz alt ölçekten oluşur; çocuğun bilişsel performansı hakkında ipuçları verir.

• Lateralizasyon Ölçeği
• Görsel Algı Ölçeği
• İşitsel Algı Ölçeği
• Yönelim Becerisi Ölçeği
• Görsel Kısa Süreli Bellek Ölçeği
• İşitsel Kısa Süreli Bellek Ölçeği
• Fonolojik Farkındalık Ölçeği
• Çalışma Hızı Ölçeği

Akademik Performans Ölçeği sekiz alt ölçekten oluşur; çocuğun akademik performansı hakkında ipuçları verir.

• Saat Çizim Ölçeği
• Zaman Algısı Ölçeği
• Sesli Okuma Ölçeği
• Yazılı Anlatım Ölçeği
• Türkçe Akademik Kazanım Ölçeği-1
• Türkçe Akademik Kazanım Ölçeği-2
• Matematik Akademik Kazanım Ölçeği-1
• Matematik Akademik Kazanım Ölçeği-2 

2. Modüler Eğitim

• 6-14 yaş grubu disleksili bireylerin eğitimlerini 4 modüler eğitim ile bir veya iki yıllık planlar ve eğitim süreçlerini yapılandırır.

3. Y-DEP Uygulama Kitapları

• Bilişsel ve akademik becerileri geliştiren 18 uygulama kitabı ile eğitim sürecini çalışır.

Bilişsel Alan Uygulama Kitapları:

1. Lateralizasyon Uygulama Kitabı
2. İşitsel Algı Uygulama Kitabı.
3. Görsel Algı Uygulama Kitabı.
4. İşitsel Kısa Süreli Bellek Uygulama Kitabı.
5. Görsel Kısa Süreli Bellek Uygulama Kitabı.
6. Yönelim Becerisi Uygulama Kitabı.
7. Çalışma Hızı Uygulama Kitabı.
8. Düşünme Becerisi Uygulama Kitabı.
9. Fonolojik Fakındalık Uygulama Kitabı.

Akademik Alan Uygulama Kitapları:

1. Saat Çizme/Okuma Uygulama Kitabı
2. Karışan Harfler Uygulama Kitabı.
3. Zaman Algısı Uygulama Kitabı.
4. Okuyorum Uygulama Kitabı.
5. Okuyorum Anlıyorum Uygulama Kitabı.
6. Türkçe Akademik Kazanım Uygulama Kitabı (1)
7. Türkçe Akademik Kazanım Uygulama Kitabı (2)
8. Matematik Akademik Kazanım Uygulama Kitabı (1)
9. Matematik Akademik Kazanım Uygulama Kitabı (2)

4. Yapılandırılmış Disleksi Eğitsel Modül Değerlendirme Ölçeği (Y- DEMDÖ)

• 3 aylık periyotlarla uygulanacak ara değerlendirme ölçeği ile eğitim sürecini denetler.

5. Y-DEP Uygulama Materyalleri

• Y-DEP eğitim sürecini somutlaştırır.

1. Harf Blokları Seti.
2. Sayı Blokları Seti.
3. Eşleşme Kartları. 

Yapılandırılmış Disleksi Eğitim Programı, Orton-Gillingham Yaklaşımını benimsemiştir. Orton-Gillingham işitsel işlemleme, konuşma eksiklikleri ve diğer öğrenme farklılıkları nedeniyle öğrenme zorluğu yaşayan çocuklara özgü tasarlanmış kanıta dayalı bir yaklaşımdır. Y-DEP, Orton-Gillingham Yaklaşımının ilkelerine göre kurgulanmıştır.

Orton-Gillingham Yaklaşımı İlkeleri:

• Yapılandırılmış,
• Ardışık,
• Kümülatif,
• Açık,
• Çoklu Algı,
• Sistematik,
• Bireyselleştirilmiş,
• Sürekli Geri Bildirim ve Olumlu Pekiştirme,

Orton-Gillingham yaklaşımından etkilenen birçok okuma-yazma programı vardır. Bunlar: Barton Okuma Yazma Programı, Wilson okuma Sistemi. Bu programlar kendi içinde farklılık gösterse de Orton-Gillingham yaklaşımı ilkelerine göre geliştirilmişlerdir.